Gerrit Harms van de Mate en Judit Sibrands van de Oostermate onder IJsselmuiden

[ria van bessen]

Peter en Geesjen worden tegelijk met Gerrit Harms op 12 april 1753 te Ijsselmuiden ingeschreven. Peter en Geesjen worden apart ingeschreven, dus niet als echtpaar.Hendrik Berents Bontemutse is woonachtig onder het scholtampt van Genemuiden en hij koopt land wat gelegen is t.o. Roelof Arents en t.w. Hermen Roelofs en dat land is gelegen in Mastenbroek.Ik heb in Ijsselmuiden een Hermen Roelofs x Jannigje Kobus, maar deze is voor 7 mrt 1729 overleden en heeft geen Gerrit. En een Hermen Roelofs x Aeltjen Rijkents of Rijkelts, en een Hermen Roelofs x Femmigjen Herms.Blijft over in Zwollerkerspel de ons bekende Harmen Roelofs aan de zeedijk en x met Geertjen Jans aan de zeedijk wonende. Niet teruggevonden in Ijsselmuiden. Als hij dezelfde is als de vader van Gerrit dan zou er in ORA schoutambt Genemuiden ook wellicht meer te vinden zijn? Volgens AdL heten de kinderen uit het huwelijk van Harmen met Jennigien Kobus later van der Steege.In de 50e penning van IJsselmuiden wordt er na die datum door een Harmen Roelofs allerlei land aangegeven. Hij is dus niet die van der Steege, want die is dan al overleden. Op 28-10-1729 wordt een Hermen Roelofs aangesteld als voogd over de kinderen van Jurriaan Felix.Dan een Hermen Roelofs die gaat hertr volgens f 73 dd 14-06-1732 - kinderen Aaltie, Stijntie en Hillegien Herms.En dan nog een Hermen Roelofs die op 10-10-1721 voogd wordt over het kind van Jannigien Rijkels wed. van Rutger Egberts. Gezien de naam Rijkelts zal deze Hermen gehuwd zijn met Aaltjen Rijkels die in het HFG 1723 wordt genoemd.En in de 50e penning wordt nog een Hermen Roelofs genoemd als gehuwd met Femmigjen Herms die aangeven dat ze 7 m hooiland in het Middelblok van Vriese tot Zwolle hebben aangekocht voor f 350 . Datum 17 febr 1725 

[Egbert_]

In de volkstelling van 1748 komt weduwnaar Andries Bos (met twee kinderen boven de tien) voor. Het gezin woont dan naast het gezin van Berent Peters (Geh. met Gerregien, 2 kinderen boven 10 jaar), dat ten oosten van Andries Bos woont.Het erf is in 1832 van Jan Lubberts Dekker. Maar dat is geen nakomeling van Jan Klaasen Dekker. Zij ouders zijn Lubbert Jans Dekker en Jentje Hartman, die trouwden op 09-11-1788, weduwnaar en weduwe.De broer van Jentje Hartman, Roelof is een voorouder van Ria van Bessen. Misschien dat zij iets meer weet over deze familie.Wordt de familie Hartman soms ook Duisker genoemd? Deze naam komt alleen voor bij kadaster 1832, maar kan ik nergens anders terug vinden: Hendrik Roelofs Duisker.

[Egbert_]

Peter en Geesjen worden tegelijk met Gerrit Harms op 12 april 1753 te Ijsselmuiden ingeschreven. Peter en Geesjen worden apart ingeschreven, dus niet als echtpaar.Er is iets vreemds aan de hand in 1753 aan de Zeedijk:1753 den 6 April attestatie na IJsselm. gegeven.
Willemtje Arents, Zeedijk.
Gerrit Berents, aan de Zee-dijk.
Claas Cornelissen, aan de Zee-dijk.1753 den 12 April attest. na IJsselmuijden gegeven.
Peter Jacobs [en] Geesje Hendriks, Ehelieden aan de Zeedijk.
Jan Harms, Filius Harmen Roelofs.
Gerrit Harms, Filius Harmen Roelofs.Al deze lieden hebben op 14 feb 1753, of 20 maart 1753 belijdenis gedaan in Mastenbroek EN wonen in het schoutambt Genemuiden. De overige nieuwe belijdende leden wonen in het schoutamt Zwolle en blijven minstens twee jaar.Volkstelling 1748 Genemuiden: Peter Jacobs, Geh. Geesien, 1 kind boven 10 jaarHet lijkt er meer op dat de nieuw belijdende leden administratief in IJsselmuiden zijn ingeschreven omdat ze daar kerkelijke thuishoorden vanwege hun woonplaats. Dus niet omdat ze verhuisden, maar omdat ze in de verkeerde kerk belijdenis deden.Peter Jacobs en Geesje Hendriks woonden in 1748 op de plek, waar Hendrik Bontemutse in 1723 een stuk grond had: tussen Roelof Arents en Harmen Roelofs.VRAAG: Is Geesje Hendriks een dochter van Hendrik Bontemutse?  

[vantspijker]

Egbert,Zoals ik al eens eerder schreef hoorden de mensen langs de Zeedijk, (ook die die in de Gemeente Genemuiden woonden tot aan de Lutterzijl), kerkelijk onder IJsselmuiden, waarvan de jurisdictie liep tot aan de Venerite.  Waarom ze dan in Mastenbroek belijdenis deden weet ik natuurlijk niet, maar het was niet ongebruikelijk om in een (gemakkelijker bereikbare ??) andere kerk te gopen, trouwen, kennelijk ook belijdenis etc. te doen.  Kan ook aan de sympathie (of beschikbaarheid) voor/van de predikant gelegen hebben. Ze dene daar niet zo moeilijk over en een attestiebriefje is snel geschreven.Frits.

[ria van bessen]

Ze zijn echt niet in de verkeerde kerk ingeschreven of belijdenis gedaan in de verkeerde kerk. Ik denk eerder dat je aan kerkelijke grenzen moet denken, niet aan landelijke grenzen.Van Bontemutse kon ik eerder al niets vinden in Zwollerkerspel, vanwege een andere zoektocht.Ik weet het dus niet. 

[Egbert_]

Voor achtienhonderd waren kerk en staat veel meer met elkaar verweven. Kerkelijke grenzen hadden wel degelijk met de grenzen van een schoutambt te doen, vanwege jurisdictie en zaken als belasting. Hoe het precies zit weet ik niet, maar kerk en staat opereerden niet onafhankelijk van elkaar.Iets daarvan is ook te vinden in het lidmatenboek van Mastenbroek:  N.B. dit Huijsgesin is bij Ruijlinge tegen Warners Huijs in Ooster­hold, in onse kerk overgenomen, mits dat een ijgelijk sijn gewoone Carspelslasten als voorheen zal moeten dragen.  N.B. vide nader Acta Classis in den kerkenRaads 1744 den 13 April. De relevantie voor deze zoektocht is, dat de overschrijvingen van Mastenbroek naar IJsselmuiden van de zes, in een vorige reactie door mij aangegeven, niet gezien moeten worden als verhuizingen, maar als administratieve correctie. Het lidmaatschap hoorde onder een andere kerkelijke gemeente. Wijzigingen in kerkgrenzen konden individuele leden niet maken door in een andere kerk lid te worden. Maar mogelijk, en zelfs waarschijnlijk, is alles wel in overleg met de betreffende predikanten gegaan. Zo van, je mag hier wel belijdenis doen, en zelfs naar de kerk gaan, maar formeel hoor je in een andere gemeente, en aan die formaliteiten moeten we ons houden door de administratie op orde te brengen.Dat is, hoe ik denk dat het gegaan is.

[ria van bessen]

Je kon als belijdend lid kiezen voor een andere of een naburige kerk. Ik ben het regelmatig tegengekomen voor 1800 dat men zich liet overschrijven als belijdend lid. Zonder te zijn verhuisd.Als ze onder Genemuiden woonden, maar ter kerke gingen in Mastenbroek was dat volgens mij wel mogelijk en is dat ook de reden waarom ze belijdenis deden in Mastenbroek.Van Bontemutse is zeker dat hij onder Genemuiden woonde en toch staat hij als lid genoteerd in Mastenbroek.Je hoefde geen belijdenis te doen, dat is een keuze. En als je kiest om in Ijsselmuiden ter kerke te gaan dan gebeurde dat. En hoeft je daar geen verhuizing aan te koppelen.

[g.goorman]

Dit is te absoluut geformuleerd. In het zuidelijk deel van Salland vielen in ieder geval schoutambt en kerspel  beslist niet altijd samen. De gereformeerde kerk was dan wel de publieke kerk, maar geen staatskerk.Drie voorbeelden:Het kerspel Wesepe besloeg de marken Wesepe (schoutambt Olst, waar ook nog een kerspel Olst bestond) en Averlo (schoutambt Colmschate), en nog delen van het aangrenzende schoutambt Raalte.Epse, onder het Schoutambt Zutphen, gewest Gelderland dus, behoorde tot de parochie van Sint Nicolaas (Bergkerk)  DeventerDe heerlijkheid Dorth, eveneens onder Gelderland, behoorde tot het kerspel Bathmen, Overijssel. Boeren uit buurtschappen in de Gooijermark (Okkenbroek bv) (oostelijk deel van het Schoutambt Colmschate) hadden hun graven op het kerkhof van Bathmen.   

[Egbert_]

De relatie schoutambt en kerk heb ik uit het boek "Omard door IJssel en Zwartewater". En staat in een hoofdstuk over de stichting van de kerk in de 14e eeuw. Natuurlijk kunnen veel dingen vier eeuwen later anders zijn. En mogelijk niet meer zo strikt gehandhaafd worden. Ik weet te weinig om hier een duidelijke uitspraak over te doen.Maar het gaat me om het patroon van 1753. Tien personen uit de kerkwijk Oude Wetering en Zeedijk doen in 1753 belijdenis. Van deze tien zijn er acht die aan de Zeedijk wonen, tussen het Witte Schaap en de Lutters Zijl, of de grens met Grafhorst. Van die acht worden er zeven overgeschreven naar de kerk IJsselmuiden. Deze zeven wonen alle in het schoutambt Genemuiden. De enige die niet overgeschreven is Trijntje Gerrits, Filia Gerrit Vribbelts. Gerrit Vribbelt woonde op een boerderij iets verder van de dijk polderinwaarts, en woonde in het schoutambt Zwolle.Ik zie hier een patroon dat samenhangt met kerkelijke grenzen. Een patroon dat zo helder ligt, dat ik het niet aannemelijk vind dat het het gevolg is van een enkele individuele keuze. Hoe het precies is gegaan zullen we wel niet te weten komen. Tenzij er nog kerkarchieven zijn waarvan wij niet weten.En, zoals ik al eerder schreef, de relevantie is dat we niet zomaar van verhuizingen kunnen uitgaan.Ook vreemd dat Peter Jacob en Geesje Hendriks als echtpaar in Mastenbroek worden beschreven, maar blijkbaar in IJsselmuiden niet. Ook heb ik niets kunnen vinden over een trouwen, of doop van een kind. Wat voor 1738 zou moeten zijn. Daar ze in de volkstelling 1748 beschreven worden als gehuwden met een kind boven de tien. 

[ria van bessen]

Egbert,Hendrik Hartman woont in 1741 in een huis wat eigendom is van Louwe Jacobs - hij huwt Marrigje Roelofs beide van de Nieuwe Wetering op 3 mei 1744Hij en zijn vrouw vertrekken op 15 sept. 1747 naar Ijsselmuiden met attest, waar ze ook als echtpaar worden ingeschreven op 15 sept. 1747.Hij laat zijn zoon Roelof dopen als wonende aan de Oude Wetering op 19-7-1744 - dat klopt wat het huis van Louwe Jacobs staat aan de O.W. - dan op 16-4-1747 een Hendrikje - en een dochter Jentje nà zijn vertrek als lid naar IJsselmuiden op 22-10-1752 én hij laat een dochter Jentje dopen op 8-3-1750 te Ijsselmuiden. En hij zit in de VOT 1748 Genemuiden?