Marten Geerlichs Bakker en Egbertje Hendriks aan de Nieuwe Wetering in Mastenbroek

[Janny Lalkens]

Marchien zie ik ook als dochter van Geerlig Jansen/Trijntje Derks.En sorry, het is inderdaad 24 juni 1677, dat Jennigje werd gedoopt. Er staan 2 kinderen onder de 21e gedoopt en dan komen er 6, die daar vrij dicht onder staan, allemaal gedoopt 24 juni. Waarbij 24 Jun. nogal dicht tegen dat 2e kind aan  is geschreven. Dat zag ik dus over het hoofd.Aan het eind van al die huwelijken rond Gerbregh Claes was het best wel een ingewikkeld samengesteld gezin geworden.

[ria van bessen]

De kinderen zijn ouderloos. En dan worden er altijd voogden gesteld, zeker als er iets te verdelen was. De kinderen moeten onderdak en de nodige levensonderhoud hebben en aangezien de kinderen ten laste van de diaconie komen als er werkelijk geen familie te vinden is, wordt dus de familie verantwoordelijk gesteld voor het onderhoud van de kinderen.Soms worden de kinderen in het weeshuis ondergebracht [tegen vergoeding] of tegen een jaarlijkse vergoeding bij de familie of indien geen familie én geen geld, dan door de diaconie elders ondergebracht. Wat vaak betekent dat wanneer ze volwassen zijn en er is een erfenis, dat de erfenis dus 'verdwenen' is , er geen geld meer is.Als de kinderen een oudere gehuwde zus of broer hadden, dan was die zeker genoemd om de zorg over de kinderen op zich te nemen tegen een deel van de erfenis, het erfdeel waar de kinderen recht op hebben - het moeders- en vaders deel dus. Of werden ze als voogd aangesteld of in dit geval haar man.Bovendien is het niet logisch dat Derk Geerligs Backer wel voogd wordt als neef over het kind van Jan derks Luiter en niet over zijn [vermeende] eigen broer of zus.Er is niets te vinden over een mogelijk eerder huwelijk van Geerlig Jansen. In mijn kwartierstaat wordt ook geen enkele keer de naam Bakker genoemd. Wel heb ik in één akte de toevoeging bakker gezien bij Marten Geerligs f149 dd 25 juli 1719 en helaas wordt dan niet de naam van zijn vrouw vermeld.Dat neemt niet weg dat de naam Bakker misschien wel bij dit geslacht hoort, maar ik kan verder niets vinden.Blijft over dus; zoeken naar Dirk Geerligs Bakker als neef van VZ - Vader is Jan Derks Luiter.Hendrik Twicht is de andere voogd of neef van Vz en van hem weten we dat hij is aangehuwd.

[Janny Lalkens]

Het is inderdaad jammer, dat er in die akte van 25 juli 1719 de vrouw van die Marten Geerlichs Bakker niet wordt genoemd, maar het gaat daar wel over de aankoop door Marten Geerlichs Bakker van een boerderij met  o.a. 2 hooibergen en 12 morgen land, achter die boerderij liggend, aan de Nieuwe Wetering in Mastenbroek.Jan Martens Bakker, zoon van Marten Geerlichs, is in 1737 gedoopt in Mastenbroek. Dat het hier 2x over Mastenbroek gaat,is geen hard bewijs, dat we tot nu toe helemaal goed zitten met alle gegevens binnen dit onderzoek, maar het weerspreekt het ook niet. Op zoek naar meer..

[Janny Lalkens]

Bericht 2.In Hoofdgeld 1723 Nieuwe Wetering staan zowel Marten Geerlighs als Derk Geerlichs. Ze staan vlak bij elkaar. Alleen Assien Jans en Egbert Hendriks staan nog tussen hen in.Aanvulling:Mogelijk is Derk Geerlighs op het ouderlijk huis blijven wonen, want in Vuursteden 1751 Nieuwe Wetering staat eerst de oude situatie uit 1682: Geerligh Jansen en dan de nieuwe situatie anno 1751: de weduwe van Derk Geerlichs in dezelfde boerderij. In beide situaties: zelf eigenaar van de boerderij.En dan 2 boerderijen verderop in VS 1751: nieuwe bewoner/eigenaar in 1751: Hendrik Martens.  Zoon van Marten Geerlichs, denk ik. Marten had tenminste wel een zoon Hendrik.

[Janny Lalkens]

Bericht 3.In de aankoopakte van de boerderij op de Nieuwe Wetering heet Marten Geerlighs opeens Marten Geerlichs Bakker. In Hoofdgeld 1723 en Vuursteden 1682 en 1751 staat er geen Bakker achter de namen van Geerligh Jansen en Marten Geerlighs en Derk Geerlighs, terwijl de boerderijen kloppen: Derk op het ouderlijk huis en Marten iets verderop. Dus die Marten Geerlichs Bakker uit de akte van 1719 zal dezelfde zijn geweest als Marten Geerlichs. Het feit dat Derk Martens geen voogd werd over broer Marten en over zus Geesje Geerlichs, kan dat komen omdat men geen tegengestelde belangen wilde voor Derk ? Het ging om een boerderij, die eigendom was van vader Geerlich Jansen. Kennelijk wilde Marten ook wel een eigen boerderij, hij kocht er eentje in 1719, vlak bij zijn ouderlijk huis. Wilde men problemen voorkomen wat betreft de behartiging van de belangen van het bezit van bijv. Marten, door het voogdijschap niet aan zijn broer te geven?

[ria van bessen]

Maar waarom kunnen we dan Derk Geerligs Bakker niet traceren of zijn vermeende zus?Simpel geredeneerd zou je kunnen zeggen; Derk G. Bakker is neef van vaderszijde. Nou de zus van de vader..  is de moeder van Derk, én zij is met een Geerlig gehuwd. Dus voiláEn het zou best kunnen kloppen, maar waar is hij dan ? Waar blijft het erfdeel van Derk en zijn zus ?  

[Egbert_]

Over die voogdij-akte met Jan Derks Luiter weet ik niets, geen jaartal of wat dan ook. Wel weet ik dat in een discussie over gerrit Alberts Noortman elders of het forum een momberstelling uit 1699 voor de zoon van Jan Dercks Sluiter in Mastebroeck op de Nieuwe Weteringe is genoemd. Ik ga ervan uit dat deze Jan Dercks Sluiter dezelfde is als Jan Dercksen genoemd in het vuurstedenregister van 1682 als buurman van Geerlig Janssen. Maar is Sluiter hetzelfde als Luiter? Is Luiter een achternaam of patroniem, zoon van Luite?

[Egbert_]

Via GI op Stift Essen vond ik het volgende:
Schoutambt Zwolle / Mastenbroek. Pinksteren 30
    
Vier mergen landes, onverscheyden in acht margen met joncker Rhede van Amerongen mandeeligh, in Mastebroeck in Juttiesryte gelegen, oostwaert aen het landt van de stadt van Zwoll, juffer Niese genaemt. In 1722: "de helft van aght morgen, waarvan de wederhelft toebehoort d' heer Joan Frederik van Rheede, gelegen op de Nieuwe Wetering in Juttiesryte ...".
Afgespleten van nr. 678.(xiii:109)     Derck Geerlichs, wonende aan de Nieuwe Weteringe in Mastebroek, na opdracht door Geertruid van den Bergh met Albert Smit als haar voogd
Datering: 1732 apr 19(xiv:18v; xvii:32v)     Geerlig Derks in Mastebroek na de dood van zijn vader Derk Geerligs
Datering: 1752 apr 12(xv:187)     Gerrit Derks na de dood van zijn broer Geerlig Derks
Datering: 1786 feb 11(xvi:42v)     Gerrit Derks, wonende in Mastebroek, verkrijgt toestemming om over het goed te beschikken
Datering: 1789 sep 12(xvi:125v)     Trientje Hendriks met de ledige hand na de dood van haar man Gerrit Derks, onder hulderschap van Lubbert Herms
Datering: 1794 aug 16(xvi:134v)     Trientje Hendriks, met Pieter Winter als haar hulder, verkrijgt toestemming om over het goed te beschikken
Datering: 1795 okt 10Mij is niet duidelijk of het om pacht gaat, of om een soort van vermogensbelasting. Krijgt Derck Geerlichs de grond in eigendom, of in pacht in 1732.

[Janny Lalkens]

Het gaat daar om een leengoed, want die morgens land waren eigendom van het Stift te Essen, maar toch waren ze in de praktijk ook zo ongeveer eigendom van de leenman of van de " leenvrouw " , die dan een mannelijke hulder/plaatsvervanger moest hebben. Ik vind het nogal schimmig. Je kon het met toestemming van de leenheer verkopen!  http://www.fransscholten.nl/Leengoed/ 

[Egbert_]

Er is niets te vinden over een mogelijk eerder huwelijk van Geerlig Jansen.In het trouwboek van Zwolle staat het volgende:27-02-1677
D Geerligh Jansen backer j.m. int tolhuijs en
Anna Jans j.d. in Mastebroeck18-03-1677 Geerligh Jansen Backer j.m. en
Anna Janven j.d.
getrouwt op Attestatij va MastebrakIk ben ervan uitgegaan dat het dezelfde Geerligh Jans betreft, die eigenaar is van een boerderij aan de Nieuwe Wetering in Mastenbroek. Mogelijk dat hij er door zijn huwelijk eigenaar van is geworden. En omdat Derk Geerlichs eigenaar is na hem, heb ik aangenomen dat Derk de zoon is van Geerligh Jansen, hoewel ik bij hem en zijn nakomelingen nergens de achternaam Bakker ben tegen gekomen. Het is trouwens maar de vraag of er in 1811 wel mannelijke nakomelingen waren. En dat achternamen in een grotere (kerkelijke) gemeente als Zwolle vaker gebruikt werden dan in Mastenbroek, zie je wel vaker. Vooral in doopboeken is de naamsaanduiding vaak vrij informeel, bij trouwen is het al wat formeler. Maar als je achternamen zoekt, moet je vooral in formele juridische documenten zoeken, is mijn algemene observatie.