Omdat ik geen online scans vond van de stukken van de subcommissie voor de Maatschappij van Weldadigheidvan Kampen heb ik een vraag naar het archief Kampen gemaild. Ik kreeg vandaag zeer uitgebreid antwoord.
Mijn vraag:
Mijn oudvader Klaas Batink (ook Bating 1784-1865) komt op 1 juni 1820 met zijn gezin aan in Willemsoord, als kolonist. Is er in de notulen iets over hem terug te vinden? Ik vraag me af waarom hij naar Willemsoord gaat. Den 17de van bloeimaand 1810 heeft Klaas Batink gebooren van Genemuiden de buiten burgerschap gewonnen, en daarvoor aan de stad betaald F98- 22-05-1815 verkoopt hij voor f400,- een huis. Brunnepe, Pannekoekendijk, nummer 10. In deze jaren lijkt hij dus niet in armoede te leven. Ik wil graag meer te weten komen over waarom hij naar Willemsoord gaat.
Het antwoord:
Geachte mevrouw Van Zutphen,
Gisterochtend, zondag 22 maart, heeft u het Stadsarchief Kampen een mail met allerlei informatie gestuurd aangaande uw oudvader Klaas Batink, ook wel Bating genaamd.
U geeft hierin aan mij de volgende informatie:
- Op 1 juni 1820 met gezin naar Willemsoord vertrokken.
- Op de 17e van de bloeimaand 1810 het buitenburgerschap gewonnen.
- Geboren te Genemuiden.
- Een huis verkocht te Brunnepe op 22 mei 1815.
U zou graag willen weten wat Klaas Batink is overkomen, dat hij in Willemsoord is terecht gekomen.
Als eerste ben ik afgegaan op de verkoop van dat huis in 1815. Deze akte heeft inderdaad op genoemde datum plaats gevonden en wel ten kantore van notaris Augier te Kampen.
Dit was eenvoudig te achterhalen. Ik stuur u een scan van de bewuste notariële akte als bijlage bij dit bericht mee. (Toegang 00124, Notariële akten notaris Augier, inv. nr. I-519A, nummer 0629 d.d. 22-05-1815). In deze akte is sprake van de verkoop van een woning aan de Pannenkoekendijk 10. Ik heb geprobeerd om te achterhalen welk pandnummer/ perceelnummer/ locatienummer dat nu, anno 2020, zou zijn maar dat is me, in de beperkte tijd dat ik gratis voor een klant kan zoeken, niet gelukt. Wel weet ik, dat huisnummers in Brunnepe (Wijk 5 van de stad Kampen) om de zoveel jaar een vernummering ondergaan. Daardoor verandert deze nummering grofweg om de tien jaar. Op een gegeven moment loopt het voor Brunnepe in dit geval dood. Wel weet ik, dat dit bewuste pand wat genoemd wordt in 1810, in de directe omgeving moet hebben gestaan van een kalkoven.
Ten tweede ben ik voor de zekerheid gaan zoeken in het Burgerboek van Kampen, omdat u het heeft over Burgerrecht. Hiervoor heb ik gezocht in archief toegang 00001, Stadsbestuur Kampen 1251-1815 (ook wel: Oud Archief Kampen (OAK)), inventarisnummer 334, Burgerboek 1672-1868. Hierin kwam de naam Batink of Bating niet voor.
Voor de zekerheid heb ik toen ook gekeken in het genoemde archief maar dan in inventarisnummer 365, Register van aangenomen geslachtsnamen te Kampen, ingevolge het Keizerlijk decreet van 18 augustus 1811. 1811-1826. Hierin was echter ook niets van, of over, een Batink of Bating terug te vinden.
Daarna ben ik gaan zoeken in het archief waar u mee komt in uw hierboven al aangehaalde mail: Toegang 00155 Subcommissie van de Maatschappij van Weldadigheid te Kampen, 1818-1864. Hierbij heb ik alleen gekeken in inventarisnummer 1, Notulenboek 19 augustus 1818 t/m 15 januari 1829. De overige archivalia geven namelijk geen inzicht in het gebeuren uit de voor u relevante periode.
Ik heb me bij het raadplegen van het bewuste notulenboek vooral geconcentreerd op de bloeimaand van het jaar 1819 en 1820, zo’n beetje deze periode. ( Voor de Nederlands/ Franse jaartelling in die tijd is dit de maand mei, voor de Franse jaartelling in de bewuste periode kan hier ook de maand juni worden bedoeld). Als Klaas Batink naar Willemsoord gaat, zal dat ongetwijfeld een flinke voorbereiding nodig gehad hebben. Een opname in de koloniën als Willemsoord, Frederiksoord, Wilhelminaoord moet voor betrokken personen en gezinnen bijzonder ingrijpend zijn geweest. Zeker niet iets, waar met verlangen naar kon worden gekeken. Het leven in die locaties was hard en zwaar.
Ik kan, en moet u echter zeggen dat ik in het bewuste notulenboek niets ben tegen gekomen op de naam Bating of Batink, en ook niet op de naam Klaas.
De Regenten van de Subcommissie van de Maatschappij van Weldadigheid, zijn in de periode die voor u relevant moet zijn, druk met het sturen van 6 wezen en twee huisgezinnen (waarvan een gezin met de nam Dalszem) naar Frederiksoord. Als ik zo kijk naar alle inschrijvingen, verwijzingen en dergelijke, is het Frederiksoord wat de aandacht heeft van deze Kamper Regenten, geen andere locaties ( dat begint pas later). Verder zijn de Regenten druk bezig met het binnenhalen van gelden en het onderhouden van contacten. Geen spoor dus van Batink of Bating.
Daarbij kan ik waarschijnlijk het volgende opmerken:
U had het er al over, dat Klaas Batink/ Bating geboren was in Genemuiden en dat hij blijkbaar een buiten burgerschap gewonnen heeft. In Kampen kan ik van een dergelijke inschrijving inzake burgerrecht niets terugvinden in het bewuste Burgerboek. Dit bracht me op het idee, om na te gaan of Genemuiden nu een dorp was/ is, of een stad. Het blijkt, dat Genemuiden een stad is, en deze Rechten heeft Genemuiden verkregen van Jan van Nassau in 1275.
Dit betekent dan ook, dat het Genemuiden is die buiten Burgerschap kan verlenen aan Klaas Batink/ Bating in 1810, en niet Kampen. In Kampen komt hij immers in de registratie niet voor.
Zou het zo kunnen zijn, dat Genemuiden ook een Commissie had voor de Maatschappij van Weldadigheid? Ik zelf houd deze mogelijkheid open, omdat u het in uw bericht erover heeft dat Klaas Batink naar Willemsoord ging, een andere kolonie dan Frederiksoord, waar blijkbaar de Kampense Commissie voor de Maatschappij van Weldadigheid op gericht is.
Ik acht dit niet onmogelijk.
Ik zelf kom dus niet verder. Misschien dat u zich moet consenteren op de archieven van de stad Genemuiden….? Naar mijn weten worden deze momenteel bewaard bij het Historisch Centrum Overijssel (HCO) te Zwolle. (
https://historischcentrumoverijssel.nl/).
Naar mijn weten kan ik op dit moment niet veel meer voor u betekenen.
Met vriendelijke groet,
Otto Ottens
Historicus en Informatiespecialist
Ik heb de scan ook van de verkoopakte. Opmerkelijk is dat Klaas Batink ondertekent met Klaas Bating. En zijn vrouw met Janchien Dou. Waarbei de K van Klaas er apart uitziet. En ook zou er net zo goed Jeinchien kunnen staan. Ik weet niet hoe ik de scan hierbij zou kunnen doen.
