Forum Collectie Overijssel

Uit onderstaande belastingregisters (vuurstedenregisters) blijkt dat minstens vanaf 1653 (in elk geval vermoedelijk nog niet in 1644) een Gerrit Willems op de Assendorper Enck woonde. In 1665 woonde hij daar nog, in 1668 in diens plaats Berent Gerrits. Deze was een getrouwde man in 1670. De genoemde Gerrit Willems had een zoon Albert, gedoopt NG Zwolle 1660. Zijn tweede vrouw was Derckjen Alberts. In 1667 huwde een Derkje Alberts, weduwe, buiten de Sassenpoort tweemaal: in april met Jan Lamberts (van Vollenhove) en in december met Berent Gerritss. Uit de erfuiting voor het huwelijk met Jan Lamberts opgemaakt in april 1667 blijkt dat zij weduwe was van Gerrit Willems Vhoerman buiten de Sassenpoort en dat zoontje Albert dan nog leeft. Bij het huwelijk met Berent Gerritss is geen erfuiting gemaakt. Gezien het vorenstaande is het waarschijnlijk, hoe ongelooflijk ook, dat ze in 1667 tweemaal is gehuwd, helaas zijn de begraafregisters vóór 1700 niet bewaard gebleven. Berent Gerritss leeft nog in 1676 (als belending buiten de Sassenpoort genoemd – vergeleken met de registers van vuursteden). Hoe Gerrit Willems aan zijn bezit op de Enck is gekomen, is mij niet gelukt te achterhalen. In 1680 is waarschijnlijk eigenaar Dirk Heijnick. Maar ook een verkoopakte heb ik niet kunnen achterhalen. M.i. -ik heb dit al eerder betoogd- is deze Gerrit Willems, met kind Albert uit 1660, de vader van Albert Gerrits, die later in de 17e eeuw op de Assendorper Enck woonde, en grootvader van de Doevelaars. Als een verkoopakte achterhaald zou kunnen worden, zou dit misschien bewijs leveren voor deze hypothese. Misschien is Albert Gerrits in ongestoord bezit gebleven van zijn grond op de Assendorper Enk en is eerste helft 18e eeuw dit door hem of zijn erven verkocht.

Toegang 0700 Invnr 9272 Register van vuursteden in de wijk Sassenstraat 1643-1647 (1644) (ongefol)
Scan 50 Assendorp
Scan 51 het capel huiske
Scan 52
Betalt Berent Willems -1
Betalt d’Woltgreve – 1
Geertruit in Jan Wichers huis – 1
Betalt Hendrick Rotgers = 1
Betalt Jacob Luichiens – 1
Betalt Nieltghen in Gerrit Derx huis
Betalt Berent Hertgers huis
Mollen-steghe

Toegang 0700 Invnr 9273 Register van vuursteden in de wijk Sassenstraat 1653 (ongefol)
Eén Gerrit Willems in dit register:
Scan 26 Assendorp
Scan 27
Hend Rolofs Schorsteen 1 Hoofden 2
Derck Gerris solv(it) Schorsteen 1 Hoofden 4
Woltgrevs Wed solv(it) Schorsteen 1 Hoofden 1
Geertruit Gerris Schorsteen 1 Hoofden 2
Jan Meijer Schorsteen 1 Hoofden 2
Gerrit Willems solv(it) Schorsteen 1 Hoofden 2
Geert Berens Wed Schorsteen 1 Hoofden 2
Gerrit Arens Schorsteen 1 Hoofden 2
Jacob Lucas solv(it) Schorsteen 1 Hoofden 2

Toegang 0700 Invnr 9274 Register van de vuursteden in de wijken Voorstraat…en Sassenstraat en in de stadsvrijheid, 1665
Scan 43
Hendrick Willems – 1
Wijcher Arents 2 huijsen – 2
Gerryt Willems - 1
Geertruijdt Gerryts – 2
Hendrick Ramaker – 3
Derck Gerryts – 1
Adam Densseler – 1
Hendrick Dijck – 1
Egbergtjen Splinters – 2 huijsen – 2

Toegang 0700 Invnr 9277 Register van het vuurstedengeld wijk Sassenstraat, 1665
Blad 66-68
Scan 37-38
Langes d’strate
Bet – Hendrick Willems – 1
Wijcher Arents 2. Huijsen – 2
Gerryt Willems – 1
Geertruijt Gerryts 2. Huijsen 2
Hendrick Raemaecker 3. Huijsen – 3
Derck Gerryts – 1
Adam Denselers – 1
d’Weesen meier
bet – Hendrick Dijck – 1
Egbertien Splinters 2 huijsen – 2

Toegang 0700 Invnr 9291 Register van het vuurstedengeld in de wijk Sassenpoort met opgaven van de eigenaren en huurders, 1668
Scan 28
de Steenstrate de Naden Enck toe gaet Begynende van de grafte tot an den enck eerst de luijden lijt
Hendrick Wyllems ---
Berent Jansen van Raelte – Gerrit Steevens
Berent Jansen van Raelte – Jan van Munster weduwe
Berent Gerrits ---
Gertruijt Gerrits – Hendrick Rotgers
Gertruijt Gerrits - --
Derck Gerrits Erfgena – Tonnijs Tonnijsen
Egbertijn Splinters – Jannes Jansen
Egbertijn Splinters – Jan Asssijes
Nu van den enck van de twee huijsen die onder Assendorp hooren tot an de grafte weer nu de Norde lijt
Hendrick Jansen Dijck ---
D wesen --- Jan Engbers
Adam Denseler – Peter Dercks torfdrager

Toegang 0700 Invnr 9292 Register van het vuurstedengeld in de wijk Sassenstraat met opgaven van de eigenaren en de huurders, 1669
Scan 86 – 87 (ongefol)
Steenstrate nae Assenderp tegenover het suijden vant hoeckjen vande grafft tot aen het Wesengoet excluis
567 Hendrick Willems – 1
568 Berent Jans van Raelte – Gerryt Stevens – 1
569 Berent Jans van Raelte – Jan van Munster wed – 1
570 Berent Gerryts - 1
1670 den 28. April door de vrouw f 3
571 Geertruijt Gerrits – Hendrick Rotgers – 1
572 Geertruijdt Gerrits – 1
573 Derck Gerryts Erffg – Tonnis Tonnissen – 1
574 Egbertjen Splinters – Jannes Janssen – 1
575 Egbertjen Splinters – Jan Asjes – 1
het Wesen goedt dat hijr volgt hoort onder Assendorp N.o [niet ingevuld]
Steenstrate tegen over het Noorden beginnende vande 2 huisen die onder Assenderp No [niet ingevuld] staen excluis nade poorte toe
576 Hendrick Janssen Dijck – 1
577 d Weesen – Jan Engberts – 1
578 Adam Densseler – Peter Derx torffd(rager) – 1

Toegang 0700 Invnr 9294 Register van het vuurstedengeld in de wijk Sassenstraat met opgaven van de eigenaren en huurders, 1680
Scan 49-50 Blad 94-96
Henr. Willems
Berent Dumpel – Lucas Jelis
Berent Dumpel
Derck Heijnick – Jan Henricks
Jan opten Enck – Hermen Everts
Hermen Bos – Jan Voet
Derck Willems
Swaene Ceulemans – Derck Derx
Hendrick Dijck
Voors – Jan Engberts wed

Zwoll. Rechterlijke registers 1665-1680. Transportregisters, nr 32-33, 1665-1680 Film 921315 DGS 8691748

Afbeelding 417 van 582
Anno 1676 den 12 Junij Erschenen Berent Jansssen van Raelte Stadts Roedendraeger, ende beckende voor hem selfs ende sij huisfrouwe daer voor hij de rato caveerde, voor een wel betaelde somme van penningen vercocht ende gecedeert te hebben gelijck hij cedeerde ende transporteerrde cracht aen ende erffelijcke profijte van Berent Jansen Dumpel, sijn huisfrouwe ende erven een huisplaetse daar wel eer twee woningen op hebben gestaen met de hoffies daerachter aengelegen buiten de Sassenpoorte tuschen Hendrick Koseman ende Berent Gerrrits, … Actum Coram schepen Jan ten Velde.

Idem Afbeelding 92 van 582 Blad 174
D 18 Julij 1667 Bekande Aelien Hendrix wed. wijlen Alof Alofs met Joan Notteboom haer momboir in desen geassisteert zijnde, voor haer en haer Erfg om een wel betaalde somma van penningen erflick vercoft te hebben an Adam Denseler zijn huisvrou ende Erfg een acker Zaij-Lant opoten Assenderper Enck tusschen verkopersche en Hendrick Janssen schoemaker gelegen…sonder arch ofte list schepen Joan Crull.

Idem Afbeelding 177 van 582 Blad 345
D 8 Meij 1669 Bekend Hendrick Kattenbelt als Momber over Derck ende Albertien Wichers, item Berent Todehuis nevens Jan Willems opte Sluise mombers over Wijchirtien Herms, item Wicher Arens voor hem zelfs, omme en wel betaelde somma van peningen erflick met consent van S. Raids ten overstaen van de heere van Strate, publijckelick vercoft ende bij dezen gecedeert te hebben an Berent Jansen van Raelte Roedendrager, Judith Berens sijn huisvrou ende haren Erfg een huis ende werhe bestaende in twee woningen met de hoofjes daer achter buiten Sassenpoorte tusschen Hendrick Keseman ende Berent Gerris gelegen…sonder arch ofte list. Schepen Herm. Meuzer.

Idem Afbeelding 295 van 582
D 23 Aug. 1671 Gecompareert Hendr: Willems mede vervatende ende de rato caverende voor sijn huisvrou Jannetien Engberts, item Frerick ende Engbert Alofs als mombers over Willem Frerix, minderjarige soone van Frerick Alofs, ende bekende in vorige qual: voor haer ende haren Erfg omme een wel betalde somma van penningen erflijck verkogt ende mits desen gecedeert te hebben an d’E Joan Voet ende Joffr Sophia Bentinck Eheluiden ende haren Erfg een hoff buiten Sassen-poorte in Assendorp, tuschen den wesen ende Erfg van S. Berent Gerris Rhees gelegen…sonder arch ofte list. Schepen Peter van Petten.

Zwolle. Rechterlijke registers 1630-1650. Transportregisters, nr 28—29, 1630-1650 Film 921312 DGS 8691467
Afbeelding 456 van 600 Blad 359
Opten 30 Sept. A.o 1646 Bekande Barbara Cornelis wed: van wijlen Hendrick d’Guliker met haer neve Peter Petersen van Wijlick haren momber in desen geassisteert zijnde, stedes vastes erfcoops, omme eene somma van penningen ter noege ontfangh, vercoft te hebben, an Gabriel Berens zijn huisvrouwe en Erfg, een hofjen buiten d’Sassen poorthe int’horen-werck gleegen, Jan Meijer ter eenre ende Jan Hese ter anderen sijden, …sonder arch ofte list. Schepen Otto Albers.

De verponding van 1703 heb ik ooit kunnen inzien bij een bezoek aan de Eikenstraat. Het stuk kan aangevraagd worden om te digitaliseren.

Zie onder de asterixen.

https://collectieoverijssel.nl/collecti ... nr=1005343

en dan behoorlijk ver naar beneden scrollen, waar als punt 2. het archief van de cameraars word tgenoemd. En daar dan verder kijken.


Archief van de cameraars:

2.2.7.2.2.2.1.
Verponding
Organisatie: Collectie Overijssel locatie Zwolle
laatste wijziging 19-08-2024
8 gedigitaliseerd
totaal 437 bestanden
De verponding werd gerekend tot de directe belasting op onroerend goed. In 1600 werd door Ridderschap en Steden, de Staten van Overijssel, besloten om het bedrag dat men na de heffing van de generale middelen nog tekort mocht komen om te voldoen aan de consenten van de provincies in de petities ten behoeve van de Staten-Generaal en de Generaliteit, te heffen 'bij verponding of andere diergelijke middelen'.
Zwolle en Kampen weigerden aanvankelijk hun burgers in deze belasting aan te slaan en de leden van de Ridderschap wilden hun goederen vrijen.
In het begin werden de goederen per kwartier aangeslagen, waarna de verdeling per kerspel en per buurschap volgde. Om te komen tot een juiste verdeling zou een goede opmeting van de landerijen plaats moeten hebben, hetgeen nooit algemeen ingang heeft gevonden.
9213 Kohier van de verponding van het schoutambt Zwolle, 1578.
9214 Register van de omslag van de verponding van Zwollerkerspel met vermelding van de namen van de eigenaren en van de pachters, of meiers, 1630.
9215 Rekening van ontvangsten en uitgaven over de jaren 1632-1648 door schout Hendrik ter Kuyle van de verponding in Zwollerkerspel, 1651. Met bijlagen.
9216 Kwitantie van de ontvanger-generaal Hendrik Jordens voor de vrouw van Rutger Wolters wegens de ontvangst van de belasting in de verponding van de aan de stad Zwolle toebehorende weerd in de buurschap Harculo, schoutambt Zwolle, 1690.
9217 - 9230 Stukken betreffende de aanslagen in en de inning van de verponding en van de restanten over de jaren 1684-1697 door schout Herman Meeuwsen van Zwollerkerspel, 1697-1699.


******************************************************

9231 Aantekeningen betreffende de besluiten van Gedeputeerde Staten van Overijssel met betrekking tot de heffing van de verponding, het vuurstedengeld en het middel van de 1000e penning, 1693 en 1703-1708.
9231-a Overzichten van de in de jaren 1696 t/m 1734 door de cameraars van de stad Zwolle en de Godshuizen (Holdehuis, Buitengasthuis en Binnengasthuis) aan de Ontvanger van de verponding van de Stadsvrijheid van Zwolle betaalde verpondingen voor hun beesten op de landerijen in de Stadsvrijheid, met dubbelen , z.j. [1723 en 1735].
9232 Legger van de landerijen in de vrijheid van de stad Zwolle, die belast worden met het middel van de verponding, 1703.

0700 Stadsbestuur Zwolle, archieven van de opeenvolgende stadsbesturen
Inventaris
2. Archief van de cameraars
2.2. Tweede afdeling: Stukken betreffende bijzondere onderwerpen
2.2.7. Gewestelijke belastingen
2.2.7.2. Belastingen opgelegd door de Staten van Overijssel
2.2.7.2.2. Heffing van belastingen
2.2.7.2.2.2. Directe belastingen op onroerend goed
2.2.7.2.2.2.1. Verponding

9232
Legger van de landerijen in de vrijheid van de stad Zwolle, die belast worden met het middel van de verponding, 1703.
Datering:
1703.
NB:
Met een nauwkeurige opgave van de ligging
Omvang:
1 deel
Organisatie: Collectie Overijssel locatie Zwolle

Toegang 0700, invnr 10573 is het gedigitaliseerde 'Boeck der dood kisten' 1711-1730.

Volgens Ben Kam zijn Jan Alberts en zijn twee kinderen in de nacht van 2 op 3 mei 1728 vermoord. Hij vermeldt voorts dat Jan Alberts en de beide kinderen op vrijdag 8 mei 's ochtends om 8 uur op het grote kerkhof zijn begraven, op kosten van de armkamer.

Het kistenboek nagekeken en daarin scan 206/236:

4 mei 1728
Jan Pats
Jan Pats sijn kind
Jan Pats nog een kind

Pats betekent volgens het WNT 'in gemeenzame taal' slag, klap. De naam Pats komt verder in de GI uiterst zelden voor. Dat zal dus waarschijnlijk de levering van de doodskisten voor Jan Alberts en zijn twee kinderen geweest zijn.

Deze 3 zijn het vast geweest, want hoe groot is de kans dat er verder nog een vader Jan en 2 kinderen juist rond 4 mei 1728 was overleden.

Toch raar, dat daar Pats staat. Dat is toch ook geen code voor vermoord? In de 19e/20e eeuw werd met een accolade boven overleden in overlijdensaktes wel eens met potlood geschreven "gevonden". Of dat woord stond in de kantlijn. Dan wisten ambtenaren: vermoedelijk was dit een suïcide.

Derickjen Alberts wed. w buiten de Sassenpoort 23-11/22-12-1667 met Berent Gerrits – getr op vert. attest van Ommen
- Gerrit 30-8-1668
- Catharina 25-9-1670


f24 dd.19-06-1675
Momberen over Derckien Alberts nagelaten onmondig kind: Jan Gerrijts en Gerrijt Dercks.
Berent Gerrijts doet erfuiting aan zijn dochter Trijntien en heeft bewezen 60 car.gl. en een bedde met toebehoor, beneffens een zilveren oorijzer, en heeft beloofd het kind lezen en schrijven te laten leren en te onderhouden in kost en kleren en in nooddruft totdat het mondig is.
Actum coram Schepen Joan Holt.
HIER HOORT BIJ
Berent Gerrits wedr x 19-6/20-7-1675 Jannichijn Engberts

bericht 2

Waar baseer je dit eigenlijk op?
Ik zie daar geen aanleiding toe.

Michiel van Heumen
M.i. -ik heb dit al eerder betoogd- is deze Gerrit Willems, met kind Albert uit 1660, de vader van Albert Gerrits, die later in de 17e eeuw op de Assendorper Enck woonde, en grootvader van de Doevelaars

Die Albert heeft een broer Willem en een zus Marrigje volgens de erfuiting

Er is een Gerrit Duiveler die nog leeft in 1664

Zwolle Recognitien f536-f537 dd.11-05-1664
Gecompareerd Jan Derxen Schuirman en Wessel Bloemart borgers alhier en hebben verklaard op voorgegeven order, ten huize van Jan Gerris Moerkercke koecken-backer gevisiteerd te hebben 7 vaten honich om't 7 jaren aldaar gelegen, welke honich bij Michiel Driesman eerst was uitgeleverd en naderhand van Duiveler Gerrit bij hem Moerkercke gekocht, en na hun comparanten oordeel dezelve honich op 92 car.gl. waardig te zijn en niet meer, begerende sommige vierdels voor 1 car.gl. an zich niet te nemen, waarvan door gemelde Moerkerck deze protocollatie verzocht zijnde, hebben zulks alzo verzocht dit te registeren.
Actum Coss: Keiser en Meuwsen.

Albert Gerrits, trouwt eerste maal 1685, jongeman in Assendorp.
Zoon van ene Gerrit, vermoedelijk geboren tussen 1655-1665.
Blijkt op de Assendorper Enk te wonen (1697).

Zoeken in de GI levert voerman Gerrit Willems op, Zoon Albert geboren 1660. Deze zoon leeft nog 1667.
Gerrit Willems woont op de Assendorper Enk minstens vanaf 1653. Berent Geritss, getrouwd met de weduwe van Gerrit, woonde nog op dezelfde plek in 1676.
Albert (1660) is dus waarschijniijk geboren en opgegroeid 'opden Enck'.

Michiel Dreesmann/Driesman was koopman in Lingen. Overleed in 1663. Leverde blijkbaar honing blijkens ook de volgende processtukken in het archief van het Stadsbestuur Zwolle (toegang 0700): invnr 2975
Luichje Ulrichs te Brucht onder Hardenberg tegen koopman Michiel Dreesman te Lingen wegens een vordering in geld voor geleverde honing, 1662 Gerrit Willems kan goed als voerman de honing aan de bakker hebben verkocht.

Toegang 0700 Stadsbestuur Zwolle Invnr 9354 Registers van restanten van het vuurstedengeld in de wijken Diezerstraat en Sassenstraat, 1628-1667
Scan 176 Blad 83
Restanten van schorsteengelt van Sassen-straet de Anno 65, 66 ende 67
Gerryt Willems 65, 66, 67
heeft een Reekeninge tot Laste van de Stadt den 26 october 1669 door de huysvrou van Gerryt Berents bet(aald) – 3 gl
de reste te liquideren – de rekeninge heeft Secret(ari)s Holt
1670. den 17. Januarij door S(ecretari)s Holt bijkortinge van Gerryts wagenvrachten -- f 6

Achterstallen van het schoorsteengeld in de Sassenstraat over de jaren 1665, 1666 en 1667
Gerryt Willems [is verschuldigd over de jaren] '65, '66 en '67:
Heeft een openstaande rekening ten laste van de stad. Op 26 oktober 1669 is er 3 gulden betaald via de echtgenote van Gerryt Berents.
Het restant moet nog worden verrekend; de rekening is in het bezit van secretaris Holt.
Op 17 januari 1670 heeft secretaris Holt 6 gulden voldaan door dit te verrekenen met de wagenvrachten (transportdiensten) die Gerryt nog tegoed had van de stad.

Het was dus ongetwijfeld voerman Gerrit Willems die op de Assendorper Enk woonde.

Die Gerrit was eerder getrouwd

Zwolle erfuitingen Sassenstraat f435 dd.16-01-1657
Momberen over Gerrijt Willems buiten de Sassenpoorts kind: Remmelt Willemsen Voerman en Hans Steijger.
Gerrijt Willemsen heeft aan zijn kind Lijsbet Gerrijts, geprocreerd bij zijn zal. huisvrouw Anna Dercks, erfuiting gedaan en voor moeders goed bewezen 50 daelders en de kleren van de moeder alsmede een bedde en heeft beloofd het kind in kost, kleren en alle lijves nooddruft te onderhouden tot de mondige jaren en dan uit te keren, stellende daarvoor als onderpand al zijn goederen.
Schepen Roebert van Beeck.

Zwolle 01-02-1657 Gerrit Willems wedr buiten de Sassenpoorte, en Derckjen Alberts j.d. mede buiten de Sassenpoorte
- Marichjen 19-1-1658
- Albert 05-02-1660
- Willem 4-10-1663


Zwolle erfuitingen f260 dd.08-04-1667
Momberen over Gerrit Willems Vhoerman buiten S.poorte [=Sassenpoort] nagelaten kinderen: Berent Berents en Hermen Claasse tot Westenholte.
Derckjen Alberts wed: wijlen Gerrit Willems, heeft aan haar drie kinderen Marriken, Albert en Willem, ieder bewezen 10 kgl. bij de mondige jaren, belovende dezelve ondertussen te onderhouden en lezen en schrijven te laten leren, bewijzende ook aan haar mans voorkind Lisebet 10 kgl.

Lijsabet Gerrijts
Aangenomen:
Ja
Datum:
1650-01-25
Tekst:
dochter van Gerrijt Wijllems en zijn vrouw Anneken Dercks, wordt gedoopt


Remmelt
Achternaam:
Willemsz
Aangenomen:
Nee
Datum:
1666-03-07
Tekst:
voerman,is begraven

bericht 2

Deze huwelijken horen hier bij

Zwolle
09-05-1646 Gerrijt Willemsen Willem Berentsen N.S. tot Oldeniel, ende Anneken Dercks Derck Graeijen dochter tot Hasselt

14-02-1641 Remmelt Willems Willem Berentsen sone tot Oldenniel, ende Geesijn Geerlijcks Geerlijck Assens [Essiens] docht: buijten de sassenpoorte

10-01-1641 Evert Gerrijts Gerrijt Everts N.S. ende Henrijckin Willems Willem Berents dochter beijde tot Oldenniel

Ik zie nog geen verbinding met Jan Gerrits uit Heino of Lambert Teunissen waar Albert Gerrits op de Assendorper Enk voogd is als OOM

ZWK deel 614 f284 - 11 sep 1697 - Richter Herman Meuwsen.
Keurnoten Joan Calencamp en Nicolaas Buis, Doctoren.
In het Gericht zijn verschenen Lambert Teunis, wonende in de boerschap Zuijtem. Hij heeft over zijn drie onmondige kinderen (Teuntjen, Jan en Evert), in echte geprocreerd bij zijn zaliger huisvrouw Trijntjen Jansen, tot mombers verzocht de kinderen hun ooms [oomen] Jan Gerrijts Mollenstege, wonende ter Heine, en Albert Gerrijts op den Assenderper Enck