Maria Hendriksen werd geboren op 27 mei 1861 op De Schelfhorst, wie was haar vader?

[Fred]

Fenne Hendriksen mijn bet-over-grootmoeder is in 1861 ongehuwd en is 26 jaar oud als zij in haar woning op De Schelfhorst te Ambt Almelo bevalt van haar enige kind Maria, mijn overgrootmoeder. Aangifte bij de burgerlijke stand wordt gedaan door de vroedvrouw Theodora Suzanna Hulshoff uit Almelo (Doelenstraat?) die bij de geboorte aanwezig was. Maria is dus een buitenechtelijk kind van een ongehuwde moeder, de vader wordt bij de geboorteaangifte aangeduid met N.N. Fenne bleef ongehuwd en is in 1891 overleden.Fenne's ouders zijn Jan Hendriksen hij is al in1845 overleden en Maria Brouwer is in 1847 hertrouwd met Willem Grimberg, ook zij wonen op de Schelfhorst.Als Maria 20 jaar oud is trouwt zij met Jan Neurink, afkomstig van De Grefte (Vr.veen). Het paar blijft aanvankelijk op de Schelfhorst wonen maar na de geboorte van hun 6e kind verhuizen zij tussen 1892 en 1895 naar de Oosteres (Ambt Almelo) daar krijgen zij nog enkele kinderen.Mijn grootvader Freek Neurink werd dus nog in 1887 op de Schelfhorst geboren, mijn moeder Cobie Neurink werd in 1929 in de Oosteres geboren en ikzelf werd in 1951 in de Oosteres geboren.Opa Freek en mijn moeder Cobie hadden bij hun overlijden op 76-jarige leeftijd nog gitzwart haar en ik zelf, nu 68 jaar ben ook nog redelijk zwartharig (zie foto). Ik vraag mij af of dat zwarte haar afkomstig is van mijn onbekende bet-over-grootvader en zou daarom graag weten wie, of wat hij was. Er bestaat een gerucht dat hij een Sardiniër zou zijn.

[Fred]

Men zou toch vermoeden dat de geboorte van een kind bij een 26-jarige ongehuwde moeder in een plattelandsgemeenschap in 1861 enige aandacht heeft gehad, in welk archief zou hier iets over te vinden zijn?

[ria van bessen]

Weet je of je voormoeder kerkelijk lid was? Je zou namelijk dan kunnen zoeken in de notariele archieven van die kerk. En dan met name in de kerkeraadsnotulen. Haar 'geval' zal zeker behandeld zijn. De vraag is alleen of de archieven bewaard zijn gebleven. 

[Fred]

Ik denk dat ze Protestant was dus ik heb me in verbinding gesteld met de hervormde kerk in Almelo en wacht op antwoord.

[ria van bessen]

Je zou ook de bevolkingsregisters kunnen nakijken. Je weet haar adres toch? misschien woonde hij wel bij haar ouders in huis als knecht of zo. En dan zou hij ook moeten zijn opgeschreven of bij hen of ergens anders ..  én ook waar hij vandaan komt.

[Fred]

Fenne woonde, dicht bij of met haar moeder en stiefvader, in een soort van hutje. Er kan een inwonend persoon zijn geweest maar waarom werd ze pas op 25-jarige leeftijd zwanger? Waarom bleef het bij 1 kind? Waarom bleef ze ongehuwd? Een Veldwachter Hulshoff was getuige bij het huwelijk van haar moeder en natuurlijke vader, een dochter van deze Veldwachter Theodora Susanna Hulshoff was Vroedvrouw bij de geboorte van Fenne’s dochter en deed aangifte bij de Burgerlijke stand in Ambt Almelo. Ik lees dat ( in sommige gebieden) de Vroedvrouw bij de geboorte van een buitenechtelijk kind, in het bij zijn van getuigen, bij de moeder moet na vragen wie de vader van het kind is en dit moet melden bij de burgerlijke instantie. Vader staat bij de geboorteaangifte in de acte genoemd als “ onbekend” er zitten dus wel erg veel open eindjes aan dit verhaal. Maar, inderdaad, het kan een eenmalige “snelle wip” met een buurman of zelfs stiefvader zijn geweest en dat is dan eigenlijk het enige wat overblijf als al het andere is nagezocht. Maar, in een kleine besloten boerengemeenschap rondom een Brink waar de rest zo keurig geregeld is kan dat toch nauwelijks verborgen blijven?

[ria van bessen]

Dat de naam van de vader graag bekend was [desnoods onder dwang] komt simpelweg door het feit dat de vader dan voor het onderhoud van het kind mag betalen in plaats van de diaconie, of in die tijd, de gemeente. Maar als de familie het buitenechtelijk geboren kind als het hunne opneemt, dan is die vraag overbodig. Die vraag had dus een doel.Iedereen werd geregistreerd, ook personen in hutjes. De verwekker kan wel een seizoensarbeider zijn geweest en die worden niet geregistreerd.Natuurlijk wist men in die omgeving ervan af, zoals Albert Bokhove die zowel aangever als getuige is, bij geboorte Maria en overlijden van Fenne. Woont ook op de Schelfhorst.De Schelfhorst is een soort buurtschap?Maar hoe kom jij aan een naam als alleen in de familie bekend is dat hij [misschien] een Sardiniër was. Dan zit er niets anders op dat het bevolkingsregister 1859 door te nemen in de hoop op ... of misschien de kerkenraadsnotulen. Meer tips heb ik niet.Dat de veldwachter getuige huwelijk was, is niet zo bijzonder. Dat zie je wel meer. Waarschijnlijk is hij vaker als getuige opgeschreven, je kunt ter controle een aantal huwelijken van die tijd vergelijken.  

[Fred]

De Schelfhorst is nu een grote Almelose wijk maar was in de 18e, 19e, en eerste helft van de 20e eeuw een verzameling boerderijen en woningen rondom een brink op diezelfde plek die toen nog viel onder de gemeente Ambt Almelo.

[Fred]

Ik heb na gezocht hoe vaak het voorkwam in het bestaan van de gemeente Ambt Almelo dat er een buitenechtelijk kind werd geboren, dat gebeeurde heel vaak maar bij de meerderheid wordt dan vermeld dat het betreffende kind achteraf door een huwelijk alnog wordt erkend en gewettigd.Dan blijft over dat tot  1861 gemiddeld 1 kind per jaar wordt geboren dat niet achteraf alsnog erkend en gewettigd wordt.

[Fred]

Mijn Bet-Over-Grootmoeder was Fenne Hendriksen, zij kon niet schrijven of naamtekenen.Ik zoek naar bewijzen van haar bestaan en die vind ik tot nu toe in de burgerlijke stand van Ambt-Almelo en dan is haar rol: geborene, moeder, moeder van de bruid en overledene. Bij al deze aangiftes zijn vooral mannen als getuige (comparant) vermeld. Was het optreden als getuige bij een aangifte in de burgerlijke stand in de 19e eeuw voorbehouden aan mannen?