Op vakantie in het Limburgse Arcen kwam ik een 17e
eeuws gebouw tegen, indrukwekkend en verbaasd, "dat
is een Spijker" dacht ik.
Drie etages hoog, de voorkant lijkt op een pakhuis,
elke etage een grote deur, in de nok een hijsbalk.
Zware houten vloeren en dikke muren ca. 50 cm dik
om het graan koel en vorstvrij te kunnen opslaan.
Grote ventilatieroosters.In het Limburgse spreekt
men van een "tiendschuur.
Mijn vraag aan de forumleden, waar? zou ik in
het Overijsselse zo iets kunnen terug vinden, ik denk dan aan de aloude Mastenbroekerpolder en
het aloude Kampereiland.
Wat zou het lot zijn van van zo'n gebouw, als zij
haar functie als 10e deel van de oogstopbrengst
verliest.
Voor een landbouwer of een veehouder zou zo'n
gebouw ongeschikt zijn, maar als herberg heel
ideaal.
Nu begrijp ik waarom sommige mooie landhuizen,
bewoond door de Adel of de rijke stadsmens van
oorsprong Spiekers waren.
Het huis Vilsteren is ook opgebouwd uit een
Spijker of Spieker of een Tiende Schuur.
Graag Uw reactie.
KamperZeedijk
-
Annelies Onijs Koetsier
Goedendag Leo,Naar mijn weten
Goedendag Leo,
Naar mijn weten is er nergens in Overijssel een orginele spieker behouden gebleven. Dus ook niet in Mastenbroek of op Kampereiland. Ik ken er daar dan ook geen één. Ik dacht ook dat Kampereiland nooit een echte spieker heeft gehad. Dit omdat de stad Kampen eigenaar was en is van de eilanden en de erven die hier op staan. De pachters hebben altijd pachtgeld betaald aan de stad Kampen, waardoor zogenaamde graan spiekers geen functie zouden hebben.
Een spieker was zoals uw schreef voor de 'belasting' opbrengst in natura. De spiekers waren dan ook niet in bezit van de gewone burger, maar van adel, soms wel in leen bij een 'onderdaan'. Toen de spiekers geen funcie meer hadden, werden ze of afgebroken, of als buitenplaats verbouwd. Een spieker was van oudsher geen woonhuis! Maar puur een opslagruimte.
Groetjes Annelies
[ 20. September 2010, 13:25: Bericht gewijzigd door: Annelies Koetsier ]
Naar mijn weten is er nergens in Overijssel een orginele spieker behouden gebleven. Dus ook niet in Mastenbroek of op Kampereiland. Ik ken er daar dan ook geen één. Ik dacht ook dat Kampereiland nooit een echte spieker heeft gehad. Dit omdat de stad Kampen eigenaar was en is van de eilanden en de erven die hier op staan. De pachters hebben altijd pachtgeld betaald aan de stad Kampen, waardoor zogenaamde graan spiekers geen functie zouden hebben.
Een spieker was zoals uw schreef voor de 'belasting' opbrengst in natura. De spiekers waren dan ook niet in bezit van de gewone burger, maar van adel, soms wel in leen bij een 'onderdaan'. Toen de spiekers geen funcie meer hadden, werden ze of afgebroken, of als buitenplaats verbouwd. Een spieker was van oudsher geen woonhuis! Maar puur een opslagruimte.
Groetjes Annelies
[ 20. September 2010, 13:25: Bericht gewijzigd door: Annelies Koetsier ]
-
vantspijker
Leo en Annelies,Het woord
Leo en Annelies,
Het woord "spijker" als hier bedoeld komt van het Latijnse woord Spicarium, dat korenschuur betekent. Vergelijk ook de Duitse woorden: speichern en speicher. In het Nederlandse spraakgebruik kreeg het een ruimere betekenis. De Van Dale spreekt ook over: klein landhuis, graanzolder etc.. Voor zover mij bekend waren het destijds (stenen-) gebouwen, hoger gelegen, om oogsten veilig in op te kunnen slaan, inclusief de tienden die als pacht (ook in natura) moesten/konden worden afgedragen.
Of er in Overijssel nog zijn weet ik niet. In Gelderland zijn er, voor zover mij bekend, nog wel enkele gebouwen die als zodanig worden aangemerkt, maar dat hoeven natuurlijk niet meer de ""originelen" te zijn.
Iemand heeft mij eens verteld dat hij in de Mastenbroeker Polder 4 plaatsen heeft gelocaliseerd waar een spijker, of spieker, heeft gestaan. Daar was dan niet dat ""spijker"" bij waar mijn familienaam van afkomstig is. Ik zoek nog steeds de vroegere lokatie daarvan, en dat was zeker aan, of bij, de Kamperzeedijk (onder IJsselmuiden). Voor informatie daarover houd ik me graag aanbevolen. De boer die er in elk geval tot 1781 op woonde (NB: GEEN voorvader van mij !!) was zeker niet van adel en ik heb nergens kunnen vinden dat hij tienden inde. Wel dat hijzelf (veel ??) land in eiogendom had, maar ook bijpachtte.
Frits van't Spijker.
Het woord "spijker" als hier bedoeld komt van het Latijnse woord Spicarium, dat korenschuur betekent. Vergelijk ook de Duitse woorden: speichern en speicher. In het Nederlandse spraakgebruik kreeg het een ruimere betekenis. De Van Dale spreekt ook over: klein landhuis, graanzolder etc.. Voor zover mij bekend waren het destijds (stenen-) gebouwen, hoger gelegen, om oogsten veilig in op te kunnen slaan, inclusief de tienden die als pacht (ook in natura) moesten/konden worden afgedragen.
Of er in Overijssel nog zijn weet ik niet. In Gelderland zijn er, voor zover mij bekend, nog wel enkele gebouwen die als zodanig worden aangemerkt, maar dat hoeven natuurlijk niet meer de ""originelen" te zijn.
Iemand heeft mij eens verteld dat hij in de Mastenbroeker Polder 4 plaatsen heeft gelocaliseerd waar een spijker, of spieker, heeft gestaan. Daar was dan niet dat ""spijker"" bij waar mijn familienaam van afkomstig is. Ik zoek nog steeds de vroegere lokatie daarvan, en dat was zeker aan, of bij, de Kamperzeedijk (onder IJsselmuiden). Voor informatie daarover houd ik me graag aanbevolen. De boer die er in elk geval tot 1781 op woonde (NB: GEEN voorvader van mij !!) was zeker niet van adel en ik heb nergens kunnen vinden dat hij tienden inde. Wel dat hijzelf (veel ??) land in eiogendom had, maar ook bijpachtte.
Frits van't Spijker.
-
leo moens
Op het Kampereiland, het
Op het Kampereiland, het terrein waarop terp 4566
gelegen is, draagt sinds 1880 de naam "Erf 66"
maar werd oorspronkelijk "Het erf waarop het
Spijker staat"
De naam die erf66 door de jaren droeg geeft aan dat
op dit terrein een Spijker moet hebben gestaan.
Tijdens het onderzoek zijn inderdaad houten fun-
deringsbalken aangetroffen die de basis hebben gevormd voor een stenen gebouw dat hier in de 17e
eeuw gestaan heeft.
Voor Uw voorouders was kampereiland geen onbekend
terrein
In de trouwakte van 1783 van Arend Willems trouwde
deze op attestatie van Campereiland en was hij ingeschreven op Campereiland.
Ik zou mij heel goed voorstellen dat "het Spijker"
nog lang in het poldergeheugen is blijven hangen en voor de polderbewoners gemakkelijk als plaats-
bepaling, "Hij komt van het Spijker".
Ik meen dat "Het Spijker" ook nog een buurtschap
is.
Erg 66 bestaat niet meer, verdwenen door de aanleg van het industrieterrein van de Stad Kampen
Zie ook Het archeologisch onderzoek aldaar, tik
in terp 4566.
Sinds ik die Spieker in het Limburgse Arcen heb
gezien, probeer ik die Spieker ook in onze omgeving te vinden.
Een gelijkernis met Arcen vond ik te Mastenbroek,
de kerk dateert van het jaar 1350 en de kerk van
Wilsum 1050.
De voorgevel, gelijk die van een pakhuis is niet meer zichtbaar door een toren tegen de voorgevel
te bouwen.
Mijn mening beide kerken zijn ontstaan uit een
"Spieker", indien ik ongelijk zou hebben dan graag Uw reactie.
gelegen is, draagt sinds 1880 de naam "Erf 66"
maar werd oorspronkelijk "Het erf waarop het
Spijker staat"
De naam die erf66 door de jaren droeg geeft aan dat
op dit terrein een Spijker moet hebben gestaan.
Tijdens het onderzoek zijn inderdaad houten fun-
deringsbalken aangetroffen die de basis hebben gevormd voor een stenen gebouw dat hier in de 17e
eeuw gestaan heeft.
Voor Uw voorouders was kampereiland geen onbekend
terrein
In de trouwakte van 1783 van Arend Willems trouwde
deze op attestatie van Campereiland en was hij ingeschreven op Campereiland.
Ik zou mij heel goed voorstellen dat "het Spijker"
nog lang in het poldergeheugen is blijven hangen en voor de polderbewoners gemakkelijk als plaats-
bepaling, "Hij komt van het Spijker".
Ik meen dat "Het Spijker" ook nog een buurtschap
is.
Erg 66 bestaat niet meer, verdwenen door de aanleg van het industrieterrein van de Stad Kampen
Zie ook Het archeologisch onderzoek aldaar, tik
in terp 4566.
Sinds ik die Spieker in het Limburgse Arcen heb
gezien, probeer ik die Spieker ook in onze omgeving te vinden.
Een gelijkernis met Arcen vond ik te Mastenbroek,
de kerk dateert van het jaar 1350 en de kerk van
Wilsum 1050.
De voorgevel, gelijk die van een pakhuis is niet meer zichtbaar door een toren tegen de voorgevel
te bouwen.
Mijn mening beide kerken zijn ontstaan uit een
"Spieker", indien ik ongelijk zou hebben dan graag Uw reactie.
-
vantspijker
Beste Leo,Helaas; het lijkt
Beste Leo,
Helaas; het lijkt een goede conclusie, maar is het niet. ""Mijn"" Arent Willems, die zowel in 1783 als in 1785 in Mastenbroek trouwde, werd gedoopt in Mastenbroek en nam de naam ""van't Spijker"", na eerder aangeduid te zijn als ""op het spijker"" pas aan nadat hij trouwde met een weduwe die op het spijker woonde. Dat lag gedocumenteerd zeker aan, of bij, de Kampenzeedijk. En dus niet op het Kampereiland. De situatie van werf 66 is mij bekend, en was helaas geen bron van informatie voor mijn doel.
""Mijn"" Areent Willems kwam bij zijn huwelijk in 1783 met attestatie van IJsselmuiden, volgens het trouwboek van Mastenbroek. Praten we over dezelfde Arent Willems ?? Aan welke trowuakte refereer je ?? Heb je voor mij een kopie ??
Over het feit dat de kerk van Mastenbroek uit een ""spieker"" zou zijn ontstaan is mij niets bekend. Wel heb ik ooit ergens gelezen dat (ik citeer uit mij hoofd) ""bij de brug, nabij de kerk"" (te Mastenbroek) ooit een spijker stond. Dat was in elk geval dan niet ""mijn"" spijker en van een relatie met de kerk stond er niets bij.
Helaas; het lijkt een goede conclusie, maar is het niet. ""Mijn"" Arent Willems, die zowel in 1783 als in 1785 in Mastenbroek trouwde, werd gedoopt in Mastenbroek en nam de naam ""van't Spijker"", na eerder aangeduid te zijn als ""op het spijker"" pas aan nadat hij trouwde met een weduwe die op het spijker woonde. Dat lag gedocumenteerd zeker aan, of bij, de Kampenzeedijk. En dus niet op het Kampereiland. De situatie van werf 66 is mij bekend, en was helaas geen bron van informatie voor mijn doel.
""Mijn"" Areent Willems kwam bij zijn huwelijk in 1783 met attestatie van IJsselmuiden, volgens het trouwboek van Mastenbroek. Praten we over dezelfde Arent Willems ?? Aan welke trowuakte refereer je ?? Heb je voor mij een kopie ??
Over het feit dat de kerk van Mastenbroek uit een ""spieker"" zou zijn ontstaan is mij niets bekend. Wel heb ik ooit ergens gelezen dat (ik citeer uit mij hoofd) ""bij de brug, nabij de kerk"" (te Mastenbroek) ooit een spijker stond. Dat was in elk geval dan niet ""mijn"" spijker en van een relatie met de kerk stond er niets bij.
-
leo moens
Misverstand omtrent de Kerk
Misverstand omtrent de Kerk van Mastenbroek, dat
heeft niets met Uw "Spijker te maken, het was meer een vondst,een stelling en ik vroeg aan de
forumleden om een reactie op deze stelling.
Wij hebben het over de zelfde personen, maar die
trouwakte komt uit het Trouwboek van Ijsselmuiden.
Zie VPND.
Trouwboek Ijsselmuiden 1783,
Ingeschreven op Campereiland, op vertoonde attes-
tatie van Campereiland, hier gertrouwd den 17e augustus.
Arend Willems, jm. van Mastenbroek met lubbigje
Gerrits, weduwe aan de Zeedijk onder Ijsselmuiden.
Als pachter op het Kampereiland wordt vermeld
tussen 1827 en 1832, op erf 41, Dirk Aarts van
Spijker, zn. van Aart Willems en Geertje Gerrits
van de Maat, geb. 8-4-1804 Kamperzeedijk/ Ijssel-
muiden.
Ook zijn dochter Arendje Dirks van Spijker, getr.
met Jan Frans Gunnink waren pachters op het Kampereiland 1865-1896.
<Bron "Pachters van de Stadserven op het Kampereiland 1432-1998">
heeft niets met Uw "Spijker te maken, het was meer een vondst,een stelling en ik vroeg aan de
forumleden om een reactie op deze stelling.
Wij hebben het over de zelfde personen, maar die
trouwakte komt uit het Trouwboek van Ijsselmuiden.
Zie VPND.
Trouwboek Ijsselmuiden 1783,
Ingeschreven op Campereiland, op vertoonde attes-
tatie van Campereiland, hier gertrouwd den 17e augustus.
Arend Willems, jm. van Mastenbroek met lubbigje
Gerrits, weduwe aan de Zeedijk onder Ijsselmuiden.
Als pachter op het Kampereiland wordt vermeld
tussen 1827 en 1832, op erf 41, Dirk Aarts van
Spijker, zn. van Aart Willems en Geertje Gerrits
van de Maat, geb. 8-4-1804 Kamperzeedijk/ Ijssel-
muiden.
Ook zijn dochter Arendje Dirks van Spijker, getr.
met Jan Frans Gunnink waren pachters op het Kampereiland 1865-1896.
<Bron "Pachters van de Stadserven op het Kampereiland 1432-1998">
-
vantspijker
Een vreemde zaak ??Ik vond in
Een vreemde zaak ??
Ik vond in het trouwboek van Mastenbroek dat AW en LG daar trouwden op 24 Augustus 1783 "na vertoonde attestatie van IJsselmuiden", na de IIIe afkondiging op 01 Augustus, weer te Mastenbroek, en weer "op attestatie van
IJsselmuiden". Eén keer zal toch ook toen al wel genoeg zijn geweest ??
Ik ga er toch eens achteraan als ik binnekort weer in Zwolle bij het HCO ben.
Overigens: De vader van AW beheerde de boerderij van zijn schoonvader te Mastenbroek, die ook land had, dacht ik, op het kamper eiland. Wellicht was hij daar werkzaam en daar ook kerkelijk ingeschreven.
Dat (enkele van) de kinderen van AW pachtboeren waren op het KE is mij bekend.
Ben je bekend met grondeigenaren in de Oostermaat in de periode 1750 - 1825 ??
Obverigens bedankt voor je interesse.
Ik vond in het trouwboek van Mastenbroek dat AW en LG daar trouwden op 24 Augustus 1783 "na vertoonde attestatie van IJsselmuiden", na de IIIe afkondiging op 01 Augustus, weer te Mastenbroek, en weer "op attestatie van
IJsselmuiden". Eén keer zal toch ook toen al wel genoeg zijn geweest ??
Ik ga er toch eens achteraan als ik binnekort weer in Zwolle bij het HCO ben.
Overigens: De vader van AW beheerde de boerderij van zijn schoonvader te Mastenbroek, die ook land had, dacht ik, op het kamper eiland. Wellicht was hij daar werkzaam en daar ook kerkelijk ingeschreven.
Dat (enkele van) de kinderen van AW pachtboeren waren op het KE is mij bekend.
Ben je bekend met grondeigenaren in de Oostermaat in de periode 1750 - 1825 ??
Obverigens bedankt voor je interesse.
-
vantspijker
Leo,Ik ben op zoek gegaan
Leo,
Ik ben op zoek gegaan naar het trouwboek van IJsselmuiden. Het staat er niet erg duidelijk, maar als ik het goed lees kregen Arent Willems en Lubbigje Gerrits op 22 Augustus alleen maar de attestatie naar Mastenbroek, waar zij vervolgens trouwden.
Voilgens mij slaat de attestatie van Camper Eiland en het huwelijk op 17.08.1753 op de daarboven genoemde Hermen Jans en Jantje Jans.
Mee eens ??
Groeten, Frits
Ik ben op zoek gegaan naar het trouwboek van IJsselmuiden. Het staat er niet erg duidelijk, maar als ik het goed lees kregen Arent Willems en Lubbigje Gerrits op 22 Augustus alleen maar de attestatie naar Mastenbroek, waar zij vervolgens trouwden.
Voilgens mij slaat de attestatie van Camper Eiland en het huwelijk op 17.08.1753 op de daarboven genoemde Hermen Jans en Jantje Jans.
Mee eens ??
Groeten, Frits
-
vantspijker
Albert,mBedankt voor je
Albert,m
Bedankt voor je reactie.
De kaart van Hottinger ken ik en de situering van het Witte Schaap daarop ook.
Toen het huis in 1815 verkocht werd weas het wel bewoond door een voorvader van mij: Arent Willems, die later de naam ""van't Spijker"" officieel ging voeren. Daarvoor gebruikte hij die naam wel als aanduiding. Hij was ook pachter van (ten minste) één stuk van land van de boerderij, die ook in 1815 verkocht werd. Ik blijf dus geinteresseerd in de geschiedenis van het WS; weanneer en waarom ging AW daar wonen ??
Ben jij nog verder gekomen met je ""spijker"" onderzoek ??
Groeten, Frits.
Bedankt voor je reactie.
De kaart van Hottinger ken ik en de situering van het Witte Schaap daarop ook.
Toen het huis in 1815 verkocht werd weas het wel bewoond door een voorvader van mij: Arent Willems, die later de naam ""van't Spijker"" officieel ging voeren. Daarvoor gebruikte hij die naam wel als aanduiding. Hij was ook pachter van (ten minste) één stuk van land van de boerderij, die ook in 1815 verkocht werd. Ik blijf dus geinteresseerd in de geschiedenis van het WS; weanneer en waarom ging AW daar wonen ??
Ben jij nog verder gekomen met je ""spijker"" onderzoek ??
Groeten, Frits.
-
vantspijker
Zoals inmiddels bij velen
Zoals inmiddels bij velen bekend zoek ik al jaren naar de juiste locatie van waar eens een ""spijker"" (de oorsprong van mijn familienaam) stond aan de Kamperzeedijk. Ik denk dat ik er nu heel dicht bij ben, maar de juiste locatie en het harde bewijs ontbreekt nog.Het lijkt er sterk op dat het moet hebben gelegen ergens in de buurt van (daartussen zelfs ??) de twee kolken ten zuiden van de dijk, juist ten westen van de bebouwing van Kamperzeedijk West. Het huis/spijker was gebouwd ""op dijkgrond"" en had een ""berg"" . Het was in 1675 eigendom van de familie Sabé te Kampen, daarna van een schoonzoon Jan Gores Erkelens, daarna (direct of indirect) van de familie Hendrik Andries (x Dirkje Dirx) die het in 1768 verkochten aan Evert Peters (en Jan Herms).De directe buur toen ten oosten was Berent Peters (Faber), andere buren ten oosten waren wellicht Hendrik v.d. Berg en Berend Driessen (of nazaten daarvan).Ten westen van het spijker zou de directe buur zijn geweest Jan Klaassen (Dekker) en mogelijke verdere westelijke buren daar Lubbert Hendriks en Harmen Roelofs (of nazaten).Weet iemand iets van de bebouwing aldaar rond 1768 met namen van eigenaren, of iets over genoemde families en hun exacte woonstede ??Ik houd me gaarne aanbevolen !!Bij voorbaat dank. Frits van 't Spijker.
