Marten Geerlichs Bakker en Egbertje Hendriks aan de Nieuwe Wetering in Mastenbroek

[Egbert_]

Je kon het met toestemming van de leenheer verkopen!Een enkele keer staat er inderdaad dat het getransorteerd is, en volgens mij is dat een term die gebruikt wordt bij verkoop.

[Janny Lalkens]

Het idee van leengoederen was natuurlijk een oplossing in een tijd van geldschaarste. Je gaf dan iemand als beloning voor diensten in verleden en/of toekomst iets in natura: grond, waarop koeien konden grazen of waar je kon hooien of je kon er iets op verbouwen. Ik merk bij veel mensen een ongemakkelijks iets, als ze de positie van een leengoed gaan beschrijven. Het was je eigendom, maar eigenlijk was het toch ook nog van iemand anders. En bij verandering van "eigenaar" moest je oorspronkelijk een heergewaad cadeau geven aan de leenheer of dat afkopen met een cadeau in geld. Het schijnt, dat toen men de leengoederen afschafte, 1795, de "eigenaren"/gebruikers het daarna helemaal als hun 100% eigendom gingen beschouwen.

[Egbert_]

Het is inderdaad jammer, dat er in die akte van 25 juli 1719 de vrouw van die Marten Geerlichs Bakker niet wordt genoemd, maar het gaat daar wel over de aankoop door Marten Geerlichs Bakker van een boerderij met  o.a. 2 hooibergen en 12 morgen land, achter die boerderij liggend, aan de Nieuwe Wetering in Mastenbroek. Ze zijn op dat moment net drie maanden gehuwd.1719 den 18 Meert
Merten Geerlighs Bakker j.m. te Mastebroek met
Ekbertien Henriks j.d. te Westenholte
de proclamatien gaan mede te Mastenbroek alwaar ook zijn ingeschreven
attest gegeven om te trouwen in Mastebroek den 7 April 1719En het huwelijk zou ook wel eens de reden kunnen zijn dat er geld was om een boerderij te kopen. 

[Janny Lalkens]

Ik meen, dat er in Haerst sprake was van een Tolhuis.  "Bartelt in 't Tolhuis"?  Er moeten er veel meer geweest zijn. Als je van Zwolle richting Heino ging, daar ook ergens? Ik zal ook eens op oude kaarten gaan kijken.

[Janny Lalkens]

Toen Egbertje Hendriks op 7-4-1719 met Marten Geerlichs trouwde, was ze bijna 22 jaar, gedoopt 2-5-1697. Vaak kreeg je je moeders of vaders erfdeel als je meerderjarig werd, ( 28 jaar, zie ik vaak) of bij trouwen. Dus inderdaad, mogelijk werd aan beide echtgenoten de erfdelen uitgekeerd na huwelijksdatum. Marten dus de erfenis van beide ouders, die voor 1715 waren overleden. Of voor 1714.

[Janny Lalkens]

Het Tolhuis in Haerst lag achter Den Ordel, richting De Route, langs de Grote Hermelijn, richting Nieuwleusen/het Oosterveen,Als je nog even door liep naar het oosten toe, nadat je voorbij het Tolhuis was gekomen, kon je de Nieuwe weg nemen naar de Ligtmis, als je links af sloeg.

[Janny Lalkens]

't Tolhuis was denk ik een boerderij/herberg. Volgens Zwk. 31 aug. 1725 had Hermen Bertels in 't Tolhuis een schuld aan iemand ( aan dhr. Voet) vanwege het niet betalen van bier, in een periode van 8 maanden. Het ging om f 162,-  Onderpand is de halve Kooij die Hermen bezit en 3  1/2 schare in de Haerster markte en nog 1 morgen land. Hermen kan een zoon zijn van bartelt in 't Tolhuis. En als dit het Tolhuis was wat we zoeken, waren de wezen Geerlichs backer dan als kostganger hier ondergebracht of was het familie van ze? 13 april 1729 moet Hermen Bartels met medeweten van de Scholtes, zijn onroerend goed verkopen aan zijn schuldeiser Voet. Hermen is weduwnaar met onmondige kinderen.

[Janny Lalkens]

2 juni 1724 is de vrouw van Hermen Bertels in 't Tolhuis begraven op Bergklooster. Nog geen hertrouwen gezien. Waarbij dan de momberstelling interessant zou kunnen zijn.1 mei 1716 Bartelt Hermsz van Tolhuijs begraven op Bergklooster. Nog geen hertrouwen van zijn eventuele weduwe gezien.Wel trouwt vanuit 't Tolhuijs: Jannetje Rijkkels j.d.   Attest. gegeven naar Campen op 13-2-1717. Ze trouwt met Lucas Hendriks te Campen. Misschien betekent "in 't Tolhuijs" bij deze Jannetje en bij de kinderen Geerlichs, dat ze daar werkten en inwoonden. Dat ze geen familie zijn.Ene Harme Bartels laat in Zwolle op 10-1-1723 Hermje dopen. Het gaat mij vooral om de naam van de moeder van dit kind: Marghjen Zieze. Die kan ik zo niet koppelen aan de Geerlighs. Mogelijk woonde ze in haar jeugd bij Bergklooster? Dochter van Siese Siesen? Ga ik later vandaag nakijken.

[ria van bessen]

@Egbert, ik bedoelde daar mee dat er in het oud rechterlijk archief niets te vinden is over een eerder huwelijk [ik bespeur trouwens wat kribbigheid ?] en vanwege deze huwelijksakte heb ik dus gezocht naar gegevens. Niets te vinden.Zouden de ons bekende kinderen allemaal uit het huwelijk met Trijntje zijn. Derks is haar patroniem. En vermoedelijk Marregien de naam van haar moeder omdat Jan Derk Luiter [[s] ook een dochter heeft met deze naam. Waar Derk Geerligs Backer dus voogd over wordt, na het overlijden van de eerder gestelde voogden.@ Janny, tegengestelde belangen kan inderdaad een goede reden zijn. Dat heb ik ook eerder gelezen.Hoe dan ook ...het volgende:Jannes Forbus x  Geesjen Bakker[s.Zij is weduwe van Seger Noordink. Als om die reden voogden worden gesteld, dan zijn de voogden Derk Geerligs en Evert ter Horst. akte Zwolle f9-f10 dd.01-09-1736Als Hermen Herms Steenboer hertr. dan wordt Derk Geerligs als oom [van de kinderen] benoemd tot voogd.  akte Zwollerkerspel f362 dd 19-09-1722Als Egbertien Hendriks overleden is zoals Hendrik Martens verklaart op 17 april 1751 volgens f136 dan worden er over de 3 onm. kinderen Merrigjen, Claas en Jan als voogden gesteld Jannes Forbus oom van Vaderszijde en Hendrik Noteboom neef van moederszijde.**Volgens f57 dd 7-3-1694 worden als voogden aangesteld Geerligh Jans aangehuwde oom van vaderszijde en Hermen Hendriks de buurman over Merghjen onmondige dochter van Jan Derks Luites en Lammigjen Jacobs. Het kind krijgt de helft van 2 1/2 m. weideland gemeenschappelijk met Andries Derks Luites gelegen in Mastebroek in het Hasselerslag. En verder 50 gls en wat spullen.Jan Derks hertr met Hendrikjen Herms - uit dat huwelijk nog een zoon Derk. Voogden worden Albert Herms oom van MZ en Gijsbert Hendricks aangehuwde oom van vaderszijdeGijsbert Hendriks ken je - huwt Dievertje Peters van Millingen - zij eerder gehuwd met G. Snel en Jan Herms Riesebos. 

[Egbert_]

@ RiaDat ik door die fout in het doopboek op het verkeerde been werd en dacht dat het om twee personen Gerbert Klaasz ging, vond ik een beetje gênant. Dat kwam ook mede omdat ik niet de beschikking heb over transcripties van het rechterlijk archief, en door omstandigheden ook niet zelf naar het HCO kan komen. Dat geeft teleurstelling, die voorkomt uit persoonlijke omstandigheden, waar ik hier op het forum niet verder op wil ingaan. Maar laat je er niet door afleiden, je bijdragen worden door mij zeker gewaardeerd.