Informatieaanvraag Oud Rechterlijk Archief Dalfsen – Momberakte / Kinderbewijs Willem Harms (ca. 1679)

[pvdvecht]

Beste forumleden,

Het is een zeer lange tijd geleden dat ik een post heb gedaan op het forum.

Voor mijn genealogisch onderzoek naar de familie Van Raalte / Veldhoen in de buurschap Milligen, ben ik op zoek naar een specifieke voogdijakte (momberakte of kinderbewijs) uit het Oud Rechterlijk Archief (ORA) van het Schoutambt Dalfsen van rond het jaar 1679.

De casus is als volgt:
In of kort vóór december 1679 is Hermen Jansen (van Ralte / in 't Veldhoen) overleden. Hij woonde en werkte in 1675 op het erve Veldhoen in de buurschap Milligen.

Zijn weduwe, Henderickijn (Hendrikyn) Willemsen, ging op 14 december 1679 in Dalfsen in ondertrouw met haar tweede echtgenoot, Hendrick Dircksen (ook bekend als Bruijns Hendrick of Henrik Bruyns).

Uit haar eerste huwelijk met Hermen van Ralte had Henderickijn een minderjarige zoon: Willem Harms(geboren ca. 1670-1675, later in 1694 getrouwd met Engbertien Jans).

Mijn vraag:
Volgens het Sallands landrecht mocht de weduwe destijds pas hertrouwen nadat de rechten en het erfdeel van haar minderjarige zoon wettelijk waren vastgelegd. Ik vermoed daarom dat er in de periode kort vóór 14 december 1679 een momberstelling (voogdbenoeming) of een bewijsakte (kinderbewijs) is opgemaakt ten overstaan van de Schout van Dalfsen.

Zijn er transcripties of indexen van het Oud Rechterlijk Archief Dalfsen (vrijwillige rechtspraak / momberakten) vermeldingen te vinden van:

- De aanstelling van mombers over Willem Harms (zoon van wijlen Hermen Jansen van Ralte)?
- Een kinderbewijs of boedelscheiding ten name van Henderickijn Willemsen en/of stiefvader Hendrick Dircksen uit deze periode?

Ik hoor heel graag of jullie mij hiermee verder kunnen helpen, of dat deze specifieke documenten uit de vroege periode (ca. 1679) helaas verloren zijn gegaan.

Alvast hartelijk dank voor de tijd en moeite.

Met vriendelijke groet,
Peter van der vecht

[ria jongman]

Dag Peter,
Dat is inderdaad lang geleden.

Ik kan me je zoektocht nog goed herinneren.
Mede daardoor kwam ik in het bezit van het Bruinsboek, jou wel bekend. Daarin staat niets vermeld over een erfuiting of voogdijstelling.

Want deze bedoel je toch?
Dalfsen 25 nov 1694 - Willem Harms J.M. bij Henrik Bruijns, en
Engbertien Jans J.D., beijde te Millegen.

In dat boek staat wel het volgende daarover

In het trouwboek wordt echter ook melding gemaakt van een Willem Harms J.M. bij Henrik Bruyns te Millegen, die op 25 november 1694 in ondertrouw is opgenomen met Engbertien Jans, eveneens te Millegen. Als deze Willem dezelfde was als die van de lammertiende - en er is geen reden om daaraan te twijfelen - dan kan het haast niet anders of die Willem is geen schoonzoon maar een stiefzoon van Henrick geweest: een zoon namelijk van Henderickijn Willemsen uit haar eerste huwelijk, die dan kennelijk genoemd was naar haar vader. Haar eerste man komen we namelijk ook wel met de voornaam Harmen tegen. Zo in een pachtcedule van 7 november 1667: daarin verklaren Henr. van Couerden, Ten Berghe, ende vrouw Anna Margriete Sloet, eheluiden, dat zij hebben vermeiert, verhuert ende verpachtett om daetelijck off ierstcoemende St Peter 1668 an te tasten, an Harmen Jansen, Henrickjen Willems sien huesfrouwe, ende der seluer Erffg. seker Cotterie genoempt HET VELTHOEN gelegen tot Millingen int gerichte van Dalfsen. Als deze Harmen en zijn vrouw rond die tijd een zoon Willem hebben gekregen, dan was die Willem in 1685 oud genoeg om voor eigenaar van de schapen te kunnen doorgaan, in 1687 om samen met zijn stiefvader, en in 1688 om zelfstandig overeenkomsten te sluiten.

De mogelijkheid dat Willem dus al volwassen was is in 1679 is niet uit te sluiten, daarnaast is deel 4 waar de erfuiting in zou kunnen zitten behept met veel hiaten. Ik mis meerdere erfuitingen om die reden.

Willem zou nog een zus Derkje hebben volgens het boek. Heb je die wel kunnen traceren?

[pvdvecht]

Dag Ria,

Ik kan me nog herinneren dat het toentertijd een bloedhete dag was en ondanks de hitte je alsnog opzoek was gegaan naar informatie. Klasse.
Met de schrijven van het Bruinsboek heb ik veel contact gehad, maar dat is wel een paar jaar geleden en zijn e-mailadres bestaat niet meer. Hij had misschien hierover wat gevonden. Hij is er nooit meegekomen dus ik denk dat er geen akte bestaat.

Willem Harms als stiefzoon van Henrik Bruijns klopt uiteraard maar heb begrepen dat in dergelijke gevallen "schoonzoon" ook wel gebruikt werd.

Willem had nog een broer Engbert:
Engbert ging in ondertrouw op donderdag 4 oktober 1691 in Dalfsen. Bron (Onder)trouwboek van de Nederduits Gereformeerde Kerk van Dalfsen boek 71 blz. 32 met Derkje Berends. Notitie bij het huwelijk van Engbert en Derkje: (Onder)trouwboek van de Nederduits Gereformeerde kerk van Dalfsen boek 71 blz. 32: 4 october 1691 Engbert Harms j.m. en Derije Berends j.d. beijde op de Bruneleuw bij de Hr. Coeverden wonende.

Engbert en Derkje kregen voor zover mij bekend 1 zoon, Harm Engberts, gedoopt 3-4-1692 Dalfsen.

Willem had inderdaad nog een zus Derckjen:
Jan Berents, j.m. (jongeman) van Milligen, en Derckjen Harms, j.d. (jongedochter) van 't Neerveer, zijn na drie zondagse proclamaties alhier in de kercke getrouwt op [datum]."

Meer informatie heb ik helaas niet kunnen vinden.

Het was mooi uiteraard geweest om de momberakte te kunnen inzien, die laat vaak mooie dingen zien.

[ria jongman]

In Dalfsen heb ik geen huwelijk van Jan Berents kunnen vinden en je vermeldt geen datum of plaats.
Waar is het huwelijk gesloten?

[pvdvecht]

Engbert ging in ondertrouw op donderdag 4 oktober 1691 in Dalfsen. Bron (Onder)trouwboek van de Nederduits Gereformeerde Kerk van Dalfsen boek 71 blz. 32 met Derkje Berends. Notitie bij het huwelijk van Engbert en Derkje: (Onder)trouwboek van de Nederduits Gereformeerde kerk van Dalfsen boek 71 blz. 32: 4 october 1691 Engbert Harms j.m. en Derije Berends j.d. beijde op de Bruneleuw bij de Hr. Coeverden wonende.

[pvdvecht]

Ria,

Dit is helaas weer zo'n stukje informatie die een tijd geleden gevonden is maar waar ik toentertijd ernstig twijfelde of de Harmen Jansen x Hendrickijn Willemsen wel in mijn stamboom thuis hoorde. Ik heb er toen datums bij gevonden: 17 april 1701 ondertrouw en 15-5-1701 huwelijksvoltrekking. Maar op dit moment kan ik helaas niet de vindplaats aanwijzen.

[ria jongman]

Je laatste antwoord slaat op het huwelijk van Jan Berents ?

Heb je dit wel ooit gekregen / gevonden?

Drostambt Salland Fiscale zaken
1720 den 3 augustus heeft .... [staan letterlijk puntjes] Benneman wonende in Rechteren of Milligen, zijnde de swager van Willem op 't Nierveer, een grote bos groen berkenhout gedragen langs de Veghte, en is daar mede door den heer van den Berghe ontmoet tusschen het klein en grote veer tegenover Dalfsen. Welke hem gemelde hout heeft afgenomen in tegenwoordigheid van Jan Berents Hendrik, wonende in Milligen en desselfs schoonsoon Jan Blou: hebbende hij Benneman niet willen seggen, waar hij gemelde bos hout vandaan had gehaald seggende dat den heer van den Bergh sulx niet raakte.

[ria jongman]

BERICHT 2

Dalfsen Den 4 Octobr. 1691 - Engbert Harms J.M. en
Derkie Berends J.D., beijde op de Bruneleuw [Bruine Leeuw] bij de Hr. Coeverden wonende.

Hermannus 1692 z.v. Engbert Harmsen 66/69
Derkien Berendsen

Egbert (Welsum) 1696 z.v. wijlen Engbert 66/88
Derkie Berends

Hier hetzelfde probleem.
Geen voogdijakte én geen huwelijken aangetekend in Dalfsen
ivb met een evt hertrouw

[pvdvecht]

Ria,

Ja ik ken het stukje van de Drostambt Sallan Fiscale zaken. Zeer interessant omdat een flinke leemte in het archief zit van die tijd.
Het zit er dik in dat de klerk van de drost de echte naam niet kent en de “dief” lokaal alleen bekend staat als de Benneman. Ben, korf of mand op de rug voor transport van bijv. hout.

Benneman is de zwager van Willem Harms op ’t Nierveer: of Benneman is getrouwd met een zus van Willem, Derckje of hij is getrouwd met een zus van de vrouw van Willem Harms, Engbertien Jans.

Of Willem Harms is getrouwd met een zus van Benneman, Engbertien Jans. Er is kans dat Benneman dan Jan Jans(en) heette, naar zijn vader. Er waren er nogal wat die zo heette, dan was het veel duidelijker om Jan "de Benneman" te noemen.

Ik had al eerder gemeld dat ik een tijd geleden ene Jan Berents voor zijn zus Derckje gevonden had, maar kan nu helaas de bron niet meer aanwijzen. In eerste instantie blijft dat in de lucht hangen. Echter, frappant is dat als getuigen ene Jan Berents Hendrik voorkomt in de akte, de schoonzoon van Jan Blou. Kan dat nu nog niet goed verder duiden en ga op zoek naar meer info.

In de akte wordt Benneman niet verraden door deze getuigen, en wordt ook nog expliciet Willem op ’t Nierveer aangehaald. De band tussen de familie Willem Harms, Benneman, Jan Berents Hendriks en Jan Blou moet nauw zijn geweest. Heeft iemand meer informatie?

De genoemde heer Van den Berghe is natuurlijk Willem Jan baron van Dedem die, lopend over zijn landerijen en havezate Den Berg, stroper Benneman tegenkomt.

Peter

********
Drostambt Salland Fiscale zaken
1720 den 3 augustus heeft .... [staan letterlijk puntjes] Benneman wonende in Rechteren of Milligen, zijnde de swager van Willem op 't Nierveer, een grote bos groen berkenhout gedragen langs de Veghte, en is daar mede door den heer van den Berghe ontmoet tusschen het klein en grote veer tegenover Dalfsen. Welke hem gemelde hout heeft afgenomen in tegenwoordigheid van Jan Berents Hendrik, wonende in Milligen en desselfs schoonsoon Jan Blou: hebbende hij Benneman niet willen seggen, waar hij gemelde bos hout vandaan had gehaald seggende dat den heer van den Bergh sulx niet raakte.

[pvdvecht]

Ria,
Bedankt nog voor het melden van Egbert Harms huwelijk en zijn 2 zonen. Zoals je al zegt, bijna kansloos voor het vinden van meer info over het gezin.